Laboratuvar İhalesi Nedir?

Laboratuvar ihalesi nedir? Laboratuvar ihalesi; kamu hastaneleri ve diğer kamu kurumlarının laboratuvarlarında ihtiyaç duyulan cihaz, kit, reaktif, sarf malzemesi veya laboratuvar hizmetlerinin kamu alımı yoluyla temin edilmesidir.

Laboratuvar alımları tek bir modele sahip değildir. Doğrudan kit veya cihaz satın alma, kit karşılığı geçici cihaz temini ve sonuç/puan karşılığı laboratuvar hizmeti gibi farklı modeller kullanılabilir.

İhale Dünyası ile laboratuvar alımlarını ürün, test grubu, hastane ve şehir bazında takip edebilir; geçmiş sonuç, sözleşme ve fiyat verilerini birlikte değerlendirebilirsiniz.

Laboratuvar İhalesi Nedir?

Sağlık kuruluşlarının;

• Biyokimya,
• Hematoloji,
• Mikrobiyoloji,
• İmmünoloji,
• Patoloji,
• Moleküler tanı,
• PCR,
• Kan gazı,
• Koagülasyon

gibi laboratuvar alanlarındaki ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla gerçekleştirilen kamu alımları genel olarak laboratuvar ihaleleri olarak adlandırılır.

İhalenin hukuki niteliği ise satın alınan işin yapısına göre değişir.

Örneğin;

Laboratuvar cihazı satın alınması → Mal alımı

Kit ve reaktif satın alınması → Mal alımı

Kit karşılığı geçici cihaz temini → Mal alımı

Sonuç karşılığı laboratuvar hizmeti → Hizmet alımı

şeklinde farklı yapılarla karşılaşılabilir.

Bu nedenle yalnızca ihale başlığına değil, İdari Şartname, Teknik Şartname, teklif cetveli ve sözleşme tasarısına birlikte bakılmalıdır.

Laboratuvar İhalelerinde Neler Satın Alınır?

Laboratuvar alımları oldukça geniştir.

Laboratuvar Cihazları

Örneğin;

• Biyokimya analizörü,
• Hematoloji cihazı,
• Kan gazı cihazı,
• Koagülasyon cihazı,
• PCR sistemi,
• İmmünoassay cihazı,
• Mikrobiyoloji sistemi,
• Patoloji cihazları

doğrudan satın alınabilir.

Bu durumda ihale genel olarak mal alımı niteliğindedir.

Kit ve Reaktifler

Laboratuvarlarda;

• Test kitleri,
• Reaktifler,
• Kalibratörler,
• Kontrol materyalleri,
• Solüsyonlar,
• Kartuşlar,
• Test sarfları

ayrıca satın alınabilir.

Laboratuvar Hizmetleri

Kurum bazı testleri kendi bünyesinde gerçekleştirmek yerine dışarıdan hizmet olarak alabilir.

Bu durumda ödeme;

• Test başına,
• Sonuç başına,
• SUT puanı üzerinden,
• Dokümanda belirlenen başka bir birim üzerinden

yapılabilir.

Kit Karşılığı Cihaz Nedir?

Kit karşılığı cihaz, idarenin laboratuvar cihazını doğrudan satın almak yerine kitleri satın aldığı ve bu kitlerin kullanılacağı cihazın yüklenici tarafından belirli süreyle hastanenin kullanımına bırakıldığı modeldir.

Kamu İhale Kurumunun Mart 2026 tarihli güncel eğitim dokümanında bu model;

• Kitlerin teslim programına uygun olarak idareye teslim edilmesi,
• Kitlerin çalıştırılacağı cihazların sözleşme boyunca laboratuvarda kurulu tutulması,
• Yüklenicinin diğer sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmesi

şeklinde açıklanmaktadır.

Aynı kaynakta kit alımı ile birlikte geçici cihaz temininin mal alımı ihalesi olarak yapılması gerektiği açıkça belirtilmektedir.

Dolayısıyla;

“Kit karşılığı cihaz mutlaka hizmet alımıdır.”

ifadesi doğru değildir.

Kit Karşılığı Cihaz İhalesinde Neler İncelenmeli?

Bu modelde yalnızca kit fiyatına bakmak büyük hata olabilir.

Firma;

• Toplam test miktarını,
• Her kitin test sayısını,
• Cihaz sayısını,
• Cihaz kapasitesini,
• Cihaz amortismanını,
• Kurulum maliyetini,
• Teknik servis giderini,
• Kalibrasyonu,
• Kontrol materyallerini,
• Yedek parça giderini,
• Eğitim maliyetini

birlikte hesaplamalıdır.

Kamu İhale Kurumunun güncel açıklamasına göre ihale dokümanında kitlerin ve cihazın teknik özellikleri, teslim süreleri, cihazın kullanım süresi, test sayıları ve yüklenicinin yükümlülükleri açık biçimde düzenlenmelidir.

Kitlerin Kullanım Süresi ve Raf Ömrü Neden Önemlidir?

Kit ve reaktiflerin önemli bölümünde raf ömrü vardır.

Firma;

• Son kullanma tarihi,
• Kalan raf ömrü,
• Saklama sıcaklığı,
• Açıldıktan sonraki kullanım süresi,
• Lot değişimi,
• Soğuk zincir

gibi şartları dikkate almalıdır.

Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği'nin 60.8'inci maddesinde 2024 yılında yapılan değişiklikle, kit alımı ile kit karşılığı geçici cihaz temini ihalelerinde sözleşme yürürken kullanım ömrü azalan veya dolan kit ve malzemelerin yüklenici tarafından yenileriyle değiştirilmesini zorunlu kılan düzenlemelerin yapılamayacağı açıklanmıştır.

Bu nedenle sözleşme ve teslim programı dikkatle incelenmelidir.

Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmeti Nedir?

Bu modelde idare esas olarak laboratuvar testinin veya sonucunun gerçekleştirilmesine yönelik hizmet satın alır.

Ödeme sistemi ihale dokümanına göre;

• Gerçekleşen test sayısı,
• Sonuç sayısı,
• SUT puanı,
• Tanımlanan işlem birimi

üzerinden oluşturulabilir.

2026 yılında da kamu idarelerinin “sonuç karşılığı laboratuvar hizmeti” adı altında hizmet alımı ihaleleri gerçekleştirdiği görülmektedir.

Bu model kit karşılığı cihaz alımıyla karıştırılmamalıdır.

Kit Karşılığı Cihaz ile Sonuç Karşılığı Hizmet Arasındaki Fark Nedir?

Temel ayrım satın alınan ana edimdedir.

Firma hangi modele teklif verdiğini doğru anlamadan fiyat oluşturmamalıdır.

SUT Puanı Nedir?

SUT, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğidir.

SUT kapsamında sağlık hizmetleri için;

• İşlem kodları,
• İşlem puanları,
• Ödeme esasları

bulunabilir.

Laboratuvar işlemleri de SUT eki Hizmet Başı İşlem Puan Listesi (EK-2/B) içerisinde yer alabilmektedir. SGK bu listelerde 2026 yılında da güncellemeler yapmıştır.

Sonuç karşılığı laboratuvar ihalelerinde toplam hizmet miktarı örneğin;

10.000.000 SUT puanı

şeklinde tanımlanabilir.

SUT Fiyatı İhalede Üst Limit midir?

Her ihale için otomatik olarak hayır.

SUT puanı veya SUT tutarı;

• Miktarın hesaplanmasında,
• İşlem gruplarının ağırlıklandırılmasında,
• Yaklaşık maliyet çalışmasında,
• Ödeme modelinde

referans olarak kullanılabilir.

Ancak SUT fiyatı, kamu ihale mevzuatındaki teklif değerlendirmesi ve sınır değer kurallarının yerine geçmez.

Kamu İhale Kurulunun bir laboratuvar hizmeti kararında, teklifi sınır değerin altında bulunan isteklinin teklifinin yalnızca SUT fiyatının üzerinde olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına alınmaması mevzuata aykırı bulunmuştur.

Bu nedenle;

SUT puanı ≠ sınır değer

ve

SUT fiyatı ≠ her durumda otomatik teklif tavanı

şeklinde değerlendirilmelidir.

İhale dokümanında ayrıca bir fiyat veya katsayı kuralı varsa o düzenleme ayrıca incelenmelidir.

SUT Puanı Üzerinden Teklif Nasıl Çalışır?

İhalenin dokümanına göre sistem değişebilir.

Örneğin idare;

• Test kodlarını,
• Her testin SUT puanını,
• Tahmini test miktarını,
• Toplam SUT puanını

cetvel hâlinde verebilir.

Firma ise ihale dokümanında belirlenen teklif yapısına göre fiyat oluşturur.

Bu nedenle yalnızca toplam SUT puanına bakmak yerine birim fiyat teklif cetveli ve ödeme maddeleri birlikte okunmalıdır.

Tahmini Test Sayısı Garanti Edilen Miktar mıdır?

Her zaman değil.

İhale dokümanında yer alan tahmini test miktarlarının sözleşme boyunca kesin olarak gerçekleştirileceği varsayılmamalıdır.

Firma;

• Tahmini miktarı,
• Sözleşme süresini,
• İş artışı veya eksilişi hükümlerini,
• Sipariş sistemini,
• Ödeme yöntemini

birlikte incelemelidir.

Özellikle cihaz yatırımı gereken sonuç karşılığı modellerde test sayısının beklenenden düşük gerçekleşmesi firmanın birim maliyetini ciddi şekilde artırabilir.

Laboratuvar Teklifinde Gerçek Maliyet Nasıl Hesaplanmalı?

Laboratuvar hizmetlerinde yalnızca kit alış fiyatına bakılmamalıdır.

Gerçek maliyet örneğin;

**Kit ve reaktif

• Kontrol materyalleri
• Kalibratör
• Sarf malzemeleri
• Cihaz amortismanı
• Teknik servis
• Yedek parça
• Personel
• Entegrasyon
• Soğuk zincir
• Lojistik
• Finansman = Toplam operasyon maliyeti**

şeklinde değerlendirilmelidir.

Daha sonra beklenen test hacmine bölünerek gerçek birim test maliyeti hesaplanabilir.

Kalibrasyon ve Kalite Kontrol Maliyeti Neden Önemlidir?

Laboratuvar cihazları yalnızca hasta numunesi çalışmaz.

Sistemin doğru çalışmasını sağlamak için;

• Kalibratör,
• İç kalite kontrol materyali,
• Tekrar testleri,
• Kontrol testleri,
• Cihaz bakımı

gibi ek tüketimler oluşabilir.

Bu tüketimler ödeme alınan hasta testlerine doğrudan dönüşmeyebilir.

Bu nedenle teklif maliyetinde yalnızca;

“100.000 hasta testi = 100.000 kit kullanımı”

şeklinde hesap yapmak doğru sonuç vermeyebilir.

Fire ve Tekrar Testleri Hesaba Katılmalı mı?

Evet.

Laboratuvar operasyonunda;

• Hatalı numune,
• Tekrar çalışma,
• Cihaz hatası,
• Kalibrasyon,
• Kontrol çalışmaları,
• Kit kaybı

gibi nedenlerle ek tüketim oluşabilir.

Firma test başına gerçek kit tüketimini geçmiş operasyon verileriyle hesaplamalıdır.

Cihaz Kapasitesi Nasıl Değerlendirilmeli?

Teknik şartnamede;

• Saatlik test kapasitesi,
• Numune yükleme kapasitesi,
• Reaktif kapasitesi,
• STAT/acil çalışma,
• Sürekli numune yükleme,
• Otomatik tekrar,
• Otomatik dilüsyon

gibi şartlar bulunabilir.

Örneğin yıllık toplam test miktarı yüksek olsa da asıl risk günlük pik saatlerdeki test yoğunluğu olabilir.

Bu nedenle yalnız yıllık test sayısına bakmak yeterli değildir.

Yedek Cihaz İstenebilir mi?

Evet.

Laboratuvarın kesintisiz çalışması için ihale dokümanında;

• Yedek cihaz,
• Arıza hâlinde cihaz değişimi,
• Belirli sürede müdahale,
• Belirli çalışabilirlik oranı

gibi şartlar bulunabilir.

Firma teklif fiyatına bu operasyonel riski de dahil etmelidir.

LIS ve HBYS Entegrasyonu Nedir?

Laboratuvar cihazlarının hastanedeki bilgi sistemleriyle haberleşmesi gerekebilir.

Dokümanda;

• LIS bağlantısı,
• HBYS entegrasyonu,
• Çift yönlü veri aktarımı,
• Barkod sistemi,
• Middleware,
• Sunucu ve yazılım,
• Entegrasyon maliyetleri

gibi hükümler bulunabilir.

Kamu İhale Kurulu kararlarında laboratuvar cihazlarının hastane otomasyonuna bağlantısının ve ilgili yazılım/donanımın yüklenici tarafından sağlanmasına yönelik düzenlemeler içeren laboratuvar alımları bulunmaktadır.

Bu giderler teklif maliyetine dahil edilmelidir.

Laboratuvar Kitlerinde ÜTS Kaydı Gerekir mi?

Kit ve reaktiflerin niteliğine göre İn Vitro Tanı Amaçlı Tıbbi Cihaz Yönetmeliği ve ÜTS düzenlemeleri gündeme gelebilir.

Sağlık Bakanlığının 2022/2 sayılı Genelgesi de Bakanlığa bağlı sağlık kuruluşlarında tıbbi cihazlarla ilgili mal ve hizmet alımları ile kit veya sarf karşılığı cihaz kullanma uygulamalarına ilişkin esaslar içermektedir.

Firma;

• Ürünün mevzuat kapsamını,
• Firma kaydını,
• Ürün kaydını,
• Gerekli satış yetkilerini,
• İhale dokümanındaki özel şartları

teklif öncesinde kontrol etmelidir.

Her laboratuvar ürünü için otomatik olarak aynı belge listesi uygulanmaz.

Demonstrasyon Yapılabilir mi?

Evet, ihale dokümanında düzenlenmişse.

Laboratuvar cihazında demonstrasyon sırasında örneğin;

• Test çalışma hızı,
• Numune yükleme,
• Yazılım fonksiyonu,
• Barkod okuma,
• Otomasyon bağlantısı,
• Teknik performans

değerlendirilebilir.

Kamu İhale Kurumunun güncel mal alımı eğitim dokümanında demonstrasyon değerlendirmelerinde numune değerlendirmesine ilişkin kuralların esas alınacağı belirtilmektedir.

Firma demonstrasyonu son güne bırakmamalı ve şartnamedeki senaryoları önceden test etmelidir.

Soğuk Zincir Neden Önemlidir?

Bazı kit, reaktif ve kontrol materyallerinin belirli sıcaklıklarda taşınması ve saklanması gerekir.

Firma;

• Taşıma sıcaklığını,
• Depolama sıcaklığını,
• Soğuk zincir kaydını,
• Nakliye süresini,
• Hastanenin depolama kapasitesini

kontrol etmelidir.

Özellikle uzun süreli sözleşmelerde soğuk zincir ve depo maliyeti toplam teklif üzerinde önemli etki oluşturabilir.

Lot Takibi Neden Önemlidir?

Kit ve reaktiflerde üretim lotu değiştikçe;

• Kalibrasyon,
• Kontrol çalışmaları,
• Doğrulama,
• Performans değerlendirmesi

gerekebilir.

İhale dokümanında lot değişiminin nasıl yönetileceğine ilişkin şartlar bulunabilir.

Firma sık lot değişiminin oluşturacağı operasyon ve sarf maliyetini de hesaba katmalıdır.

Firmalar Laboratuvar İhalesinde Nelere Dikkat Etmeli?

Teklif vermeden önce şu kontrol listesini kullanabilirsiniz:

• Alım mal mı yoksa hizmet mi?
• Kit karşılığı cihaz modeli mi?
• Sonuç/puan karşılığı hizmet mi?
• Toplam test miktarı ne?
• Test miktarı tahmini mi?
• SUT puanı nasıl kullanılıyor?
• Cihaz kapasitesi yeterli mi?
• Kaç cihaz kurulacak?
• Yedek cihaz şartı var mı?
• Kit ve reaktif kayıtları uygun mu?
• Raf ömrü yeterli mi?
• Soğuk zincir gerekiyor mu?
• Kalibratör ve kontroller kim tarafından karşılanacak?
• Tekrar test maliyeti hesaplandı mı?
• Teknik servis şartı ne?
• LIS/HBYS entegrasyonu gerekiyor mu?
• Demonstrasyon yapılacak mı?
• Cihaz amortismanı hesaplandı mı?
• Sözleşme süresi boyunca finansman ihtiyacı hesaplandı mı?

Özellikle sonuç karşılığı modellerde test hacmi ile toplam operasyon maliyeti birlikte değerlendirilmelidir.

Laboratuvar İhaleleri İhale Dünyası'nda Nasıl Takip Edilir?

İhale Dünyası ile laboratuvar fırsatlarını yalnızca “laboratuvar” kelimesine bağlı kalmadan farklı ürün ve test grupları üzerinden takip edebilirsiniz.

Güncel Laboratuvar İhalelerini Bulun

Güncel İhaleler üzerinden;

• Biyokimya,
• Hematoloji,
• Mikrobiyoloji,
• Patoloji,
• PCR,
• Kit,
• Reaktif,
• Laboratuvar cihazı,
• Sonuç karşılığı,
• Puan karşılığı

gibi kelimelerle ilgili fırsatları araştırabilirsiniz.

İhale Gruplarım ile Laboratuvar Alanlarını Ayırın

İhale Gruplarım üzerinden;

• Biyokimya Grubu,
• Hematoloji Grubu,
• Mikrobiyoloji Grubu,
• Patoloji Grubu,
• Moleküler Tanı Grubu

gibi ayrı takip alanları oluşturabilirsiniz.

Böylece satış ekibi yalnızca kendi ürün portföyünü ilgilendiren fırsatlara odaklanabilir.

Hastane Bazında Geçmiş Alımları İnceleyin

Hastane Rehberi ve Geçmiş İhaleler üzerinden bir kurumun daha önce;

• Hangi laboratuvar modelini kullandığını,
• Hangi testleri satın aldığını,
• Hangi dönemlerde ihale yaptığını

inceleyebilirsiniz.

Kazanan Firmaları ve Sözleşmeleri İnceleyin

İhale Sonuçları ve İhale Sözleşmeleri üzerinden;

• Kazanan firmaları,
• Sözleşme bedellerini,
• Sözleşme sürelerini,
• Geçmiş laboratuvar alımlarını

karşılaştırabilirsiniz.

Birim Fiyatları Karşılaştırın

Fiyat Analiz Sistemi ile aynı veya benzer laboratuvar alımlarındaki geçmiş fiyat seviyelerini değerlendirebilirsiniz.

Ancak;

kit fiyatı ile sonuç karşılığı test fiyatını doğrudan karşılaştırmayın.

Öncelikle aynı satın alma modeline sahip ihaleleri karşılaştırın.

Laboratuvar Pazarına Yeni Girerken Hangi Verilere Bakılmalı?

Yeni bir laboratuvar ürün veya hizmet grubuna giriyorsanız şu verileri inceleyebilirsiniz:

• Hangi hastaneler alım yapıyor?
• Yıllık test miktarları ne?
• Alımlar kit mi hizmet mi?
• Kit karşılığı cihaz kullanılıyor mu?
• Hangi firmalar kazanıyor?
• Sözleşmeler kaç aylık?
• Önceki sözleşme bedelleri ne?
• Alım hangi dönemlerde yenileniyor?
• Teknik şartnamelerde hangi cihaz özellikleri tekrar ediyor?

Bu çalışma firmanın hangi kurum ve ürün grubuna odaklanmasının daha uygun olduğunu anlamasına yardımcı olabilir.

İhale Dünyası Laboratuvar İhalelerinde Ne Kazandırır?

İhale Dünyası ile;

• Güncel laboratuvar alımlarını takip edebilir,
• Kit, reaktif, cihaz ve hizmet fırsatlarını ayrı inceleyebilir,
• Hastanelerin geçmiş satın alma modellerini görebilir,
• Kazanan firmaları araştırabilir,
• Sözleşme ve fiyat geçmişini karşılaştırabilir,
• Yenileme dönemlerini analiz edebilirsiniz.

Böylece yalnızca “Laboratuvar ihalesi nedir?” sorusunun cevabını öğrenmek yerine, kurumun hangi laboratuvar modelini kullandığını ve yeni alımın ne zaman ortaya çıkabileceğini değerlendirebilirsiniz.

Yasal Çerçeve

Laboratuvar alımlarında işin modeline göre başlıca;

• 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu
• 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu
• Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
• Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
• Kamu İhale Genel Tebliği
• Tıbbi Cihaz Yönetmeliği
• İn Vitro Tanı Amaçlı Tıbbi Cihaz Yönetmeliği
• Sağlık Bakanlığı 2022/2 Sayılı Genelgesi
• SGK Sağlık Uygulama Tebliği
• ÜTS/TİTCK düzenlemeleri
• İhale dokümanı

birlikte değerlendirilmelidir.

Kamu İhale Kurumunun 2026 tarihli güncel eğitim dokümanında kit alımı ile birlikte geçici cihaz temininin mal alımı ihalesi olarak yapılması gerektiği belirtilmektedir.

Sonuç ve puan karşılığı laboratuvar hizmetlerinde ise hizmet alımı mevzuatı uygulanabilir. SUT laboratuvar işlem puanları zaman içinde güncellendiğinden teklif öncesinde güncel SUT ve ihale dokümanı birlikte kontrol edilmelidir.

Laboratuvar Alımlarını İş Modeline Göre Karşılaştırın

Kit, reaktif, cihaz ve sonuç karşılığı hizmetleri aynı fiyat havuzunda değerlendirmeyin. Alım modelini, test hacmini, sözleşme süresini ve toplam operasyon maliyetini birlikte inceleyin; İhale Dünyası ile laboratuvar pazarındaki geçmiş ve güncel fırsatları daha düzenli takip edin.

Resmî Kaynaklar ve Mevzuat

• [1] 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, Madde 4 - Tanımlar (Hizmet ve Mal Alımı), Mevzuat Bilgi Sistemi (Kontrol: 2026-08-04)